Kitap, devlet dairesinde kâtip olan, orta yaşlı Makar Devuşkin ile onun yirmili yaşlarının başında olan genç akrabası Varvara Dobroselova arasındaki mektuplaşmalardan oluşur. Aralarında sevgi ve şefkat dolu bir ilişki vardır, içinde bulundukları sefalete rağmen, duygularını döktükleri o satırlarda huzur ve teselli bulurlar. Okur, bu iki karakterin bugünü ve geçmişi hakkında bilgi edinirken bir yandan da dönem Rusya’sındaki yoksul kesimin yaşamına dair pek çok çarpıcı gerçekle karşılaşır. Belinski tarafından Rusya’nın ilk toplumsal romanı olarak nitelendirilen İnsancıklar, edebi natüralizmin yaygın temalarından biri olan yoksulluğu konu edinmiştir.